ཀོར་ཊི་ཟི་བི་ཀར་དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་འགོག་ཤུགས་ཚད་གཞི།

ཀོར་ཊི་ཟི་བི་ཀར་དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་འགོག་ཤུགས་ཚད་གཞི།
ཀོཝར་ཊི་བི་ཀར་གྱི་དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ཚད་གཞི་འདི་ རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ ཤུགས་རྐྱེན་འབདཝ་ཨིན། གཤམ་ལུ་ གནས་སྟངས་སོ་སོ་ནང་ དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་ བཀག་ཐབས་སྐོར་ལས་ ཁ་གསལ་སྦེ་ ངོ་སྤྲོད་འབད་དགོ།

ཡུན་རིང་ལག་ལེན་གྱི་ དྲོད་ཚད།
ཤེལ་གྱི་དྲོད་ཚད་འདི་ 1730 དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ད་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ དྲོད་ཚད་༡༡༠༠ ལུ་ ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ།
དེ་མ་ཚད་ གནས་སྡུད་ཚུ་ཡང་ ཀོཝར་ཊི་བི་ཀར་ཚུ་གིས་ དུས་ཡུན་རིངམ་སྦེ་ དྲོད་ཚད་༡༠༠༠ དེ་ཅིག་ནང་ ལཱ་འབད་ཚུགས་ཟེར་ཨིན་པས། འདི་ཡང་ དྲོད་ཤུགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་ནང་ལུ་ ཀོཝརཏ་བི་ཀར་གྱིས་ གཟུགས་དང་རྫས་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བཞག་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ བཟོ་རྣམ་འགྱུར་བཅོས་དང་གནོད་སྐྱོན་མེད་པར་ བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཡར་འཕེལ་འདི་ ངེས་གཏན་བཟོ་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས།
དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུའི་ དྲོད་ཚད་ .
ཐུང་ཐུང་{༠}} གི་དྲོད་ཚད་མཐོ་ཤོས་འདི་ ༡༤༥༠ ལུ་ལྷོད་ཚུགས། དེ་མ་ཚད་ ཡུན་ཐུང་ནང་ དྲོད་ཚད་ ༡༤༠༠ དེ་ཅིག་ ལྷོད་ཚུགས་པའི་ བརྡ་མཚོན་ཡང་ བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ག་དེ་འབད་རུང་ ཐུང་ཀུ་- དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ལུ་གདོང་ལེན་འབད་ནི་འདི་ ཉེན་ཁ་མེདཔ་ཨིན། ཐུང་ཀུ་- དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་འོག་ལུ་ཡང་ ཀོཝར་ཊི་ཟི་བི་ཀར་ཚུ་གིས་ དངོས་གཟུགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཕྲ་མོ་ལ་ལུ་ཅིག་ འབྱུང་སྲིད་ནི་ཨིན་རུང་ དེ་གིས་ ཁོང་གི་གཞི་རྟེན་ལཱ་འགན་ལུ་ གནོད་པ་མེདཔ་ཨིན།
བྱ་རིམ་སོ་སོའི་ལས་ཐོན་པའི་ཀོར་ཊི་ཟི་བི་ཀར་གྱི་ཁྱད་པར།
བྱ་རིམ་སོ་སོ་གིས་བཟོ་མི་ ཀོཝར་ཟི་ཤེལ་འདི་ དྲོད་ཤུགས་ཀྱི་ས་སྒོ་དང་ དྲོད་ཤུགས་ཀྱི་ས་སྒོ་དང་ ལྕུག་གུ་འཇམ་དྲགས་ཀྱི་ས་སྒོ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ཤེལ་གྱི་དྲོད་ཚད་འདི་ ༡༩༠༠-༢༠༠༠ གི་དྲོད་ཚད་ཨིནམ་དང་ རླངས་རྫས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་འདི་ ༢༡༠༠ དང་ རླངས་གྱུར་གྱི་ཚད་གཞི་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ ཁ་ཐོག་ལུ་ ༡༨༠༠ གི་ཁུག་ཚད་ལས་འགོ་བཙུགསཔ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ ཀོཝར་ཊི་ཤེལ་གྱི་ཚ་དྲོད་ཀྱི་ དྲོད་ཚད་འདི་ དྲོད་ཚད་༡༧༨༠ལས་༡༨༢༠གི་བར་ན་ ཚད་འཛིན་འབད་དགོཔ་དང་ བཞུ་བའི་དྲོད་ཚད་འདི་ སྤྱི་ལོ་༡༩༥༠ལུ་ ཚད་འཛིན་འབད་དགོཔ་ཨིན།

ཉེན་སྲུང་དང་ བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ གཏན་གཏན་བཟོ་ཐབས་ལུ་ ཀོཝར་ཊི་བི་ཀར་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ དྲོད་ཚད་ཚད་ལས་བརྒལ་ཏེ་ དྲོད་ཚད་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་ དམ་དམ་སྦེ་ བསྟར་སྤྱོད་འབད་དགོཔ་ཨིན་པས། དེ་དང་གཅིག་ཁར་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོ་པའི་ ཉེན་བརྡ་ཚུ་ དཔེར་ན་ བདག་འཛིན་དང་ ལག་ལེན་མ་འཐབ་པའི་ཧེ་མ་ གཙང་སྦྲ་འབད་ནི་ དེ་ལས་ སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་དང་ འབྲེལ་བ་འཐབ་ནི་ལས་ འཛེམ་དགོཔ་ཨིན་པས།